Savcı mı, Üst Hakim mi? Bir Genç Yetişkinin Gözünden
Beni tanıyanlar bilir, ben verilerle uğraşmayı seven, başkalarının gözünden bakabilen biriyim. Her gün yeni verilerle, rakamlarla dans etmek bana ilham verir. Ama bir gün, oturduğum kafede bir arkadaşımın “Savcı mı, üst hakim mi?” sorusuyla karşılaştım. Bu sorunun cevabını merak ettim ve kendimi bir anda hukuk dünyasının derinliklerinde buldum. Anladım ki, aslında savcı olmak ile üst hakim olmak arasındaki farklar sadece mesleki değil, aynı zamanda toplumsal bir perspektifi de yansıtıyor.
Hadi o zaman, gelin bu konuyu birlikte keşfedelim.
Savcı Olmak: Duruşma Salonu ve Arkadaşlarım
Ankara’da büyüdüm, hayatım boyunca sürekli farklı bakış açılarıyla çevrelenmiş biri oldum. O yüzden bazen hayatımda bir konuyu anlamadan önce, insanları anlamaya çalışırım. Bir zamanlar sınıf arkadaşım olan Burak, bir gün bana savcı olma hayallerinden bahsediyordu. Savcı olmanın gücünü, hakikatin peşinden gitmenin anlamını anlatıyordu. Burak’ın gözleri parlıyordu, öyle ki mesleğine olan tutkusu her cümlesinde hissediliyordu. Ama ben hep şunu merak ediyordum; savcı olmak gerçekten de bu kadar net mi? Yani, ya karşılaştığın dosya, sence doğru değilse? Bir savcı hangi sınırlar içinde hareket eder, ne kadar özgürdür?
Verilerle desteklenen raporlara göre, Türkiye’de 2023 yılı itibarıyla 18.000 civarında savcı bulunuyor. Bu sayının bir kısmı, ne yazık ki sık sık değişen hukuk düzeni ve değişen yasalarla uğraşıyor. Her savcı, farklı davalarla ilgileniyor ve her bir dava, adaletin tecelli etmesi için bir fırsat sunuyor. Ancak en kritik nokta şu: Savcılar sadece suçluları cezalandırmakla kalmaz, aynı zamanda masumları da korumak zorundadır. Bir hata, bir yanlış karar, bir masum insanın hayatını değiştirebilir.
Üst Hakim Olmak: Duruşmanın Arkasında
Bir diğer taraftan, üst hakimlik… Hakimlik kariyerini biraz daha üst seviyeye taşıyan bir yol. Bu meslek, biraz daha derin bir gözlem gerektiriyor. Üst hakimlerin hayatını inceledikçe, aslında onların sadece karar verdiğini değil, aynı zamanda tüm toplumsal yapıların üzerine düşünmek zorunda olduklarını fark ettim. Savcı gibi, hakimler de kararlarını verirken devlete karşı sorumludur; fakat üst hakimlerin kararları genellikle daha büyük davalarda ve daha geniş bir perspektifte şekillenir.
Türkiye’de hakim sayısı, savcı sayısına göre biraz daha fazla. 2023 yılı verilerine göre 23.000 civarında hakim var. Bu hakimlerin bir kısmı üst hakim olmak için gerekli kriterleri yerine getiriyor ve sonunda önemli davalara imza atıyor. Üst hakim olmak, mesleki olarak derinlemesine düşünmeyi gerektiriyor. Çünkü o karar, sadece o davayı değil, toplumu, kurumları ve hukuk sistemini etkileyecek güçte olabilir.
Peki, bir üst hakim ne gibi zorluklarla karşı karşıya gelir? O kadar çok veriye, şikâyete, dava dosyasına ve toplumsal baskılara maruz kalıyorlar ki, adeta bir nehrin içinde kaybolmuş gibiler. Bu, sadece hukuk değil, aynı zamanda büyük bir psikolojik yük de taşıyor.
Savcı mı, Üst Hakim mi? Hangisi Daha Güçlü?
Savcı mı, üst hakim mi sorusu, bana göre doğrudan mesleki gücün ötesine geçiyor. Bu iki meslek, adaletin temellerini atsa da, farklı yönlerden değerlendirilmeli. Savcı, yargı sisteminin ön cephesi gibi. O davayı başlatan, gerekçelendiren ve yönlendiren kişi. Bir anlamda “savcı olmak” için cesaret ve güven gereklidir. Savcı, suçluyu yakalamak için her tür fırsatı kollarken, aslında bir adım daha atar; gerçek suçluyu bulmak için doğruyu yanlıştan ayırmak.
Üst hakimlik ise daha çok derin düşünce ve büyük sorumluluk gerektiriyor. Savcı gibi hızlı kararlar almaz, çünkü bir üst hakimin vereceği her karar, yüzlerce insanı, belki de binlerce insanı etkileyebilir. Üst hakim, bir davayı incelediğinde, sadece o davaya odaklanmaz. O, toplumun genel hukuk anlayışını, kültürel yapıyı ve geçmişteki benzer davaların sonuçlarını düşünerek karar verir. Yani, bir bakıma sistemin geleceği üzerine düşünür.
Bu bağlamda, güç sadece karar verme yeteneğiyle ölçülmez. Eğer bir savcı dava açarsa, bu dava yargı sürecine yön verir, fakat bir üst hakim o davanın sonucuna etki edebilir. Bu yüzden savcı ve üst hakim arasındaki fark, daha çok kararın doğasıyla ilgilidir. Birisi bir olayın başlangıcını belirlerken, diğeri o olayın toplumda nasıl yankılandığını değerlendirir.
Sonuç: Hangi Meslek Gerçekten Güçlü?
Bence, savcı mı üst hakim mi sorusunun net bir cevabı yok. Her ikisi de toplumun adalet sisteminin önemli yapı taşları. Birisi bir davanın ilk adımını atarken, diğeri bu adımın ardındaki felsefeyi, insan haklarını ve toplumsal dinamikleri inceler. Bu yüzden her iki meslek de kendine özgü güçlere ve sorumluluklara sahiptir.
Hayatımda hukuka dair edindiğim gözlemler, bana bir şeyi net bir şekilde gösterdi: Savcı olmak mı, üst hakim olmak mı, birinin daha önemli olduğunu söylemek, sadece bir bakış açısının yansıması olur. Çünkü her meslek, farklı bir gücü ve etkisiyle, toplumun denetim mekanizmasının bir parçasıdır.