“Kaçış” Dizisinin Çekim Lokasyonu ve Ekonomi Perspektifinden Yansımaları
Bir ekonomist olarak kaynakların sınırlılığı, seçimlerin uzun vadeli sonuçları ve piyasa davranışları üzerine düşündüğümde, televizyon dizi üretimleri de aslında mikro‑ekonomik kararlar ve makro‐etkiler bağlamında incelenmeyi hak eden bir alan haline geliyor. Özellikle platform yatırımları, bölgesel çekim tercihleri ve yerel ekonomiye etkiler açısından. İşte bu bağlamda, Türkiye’de yayınlanan “Kaçış” dizisinin nerede çekildiğini belirlemek — ve bundan yola çıkarak ekonomik çıkarımlarda bulunmak — ilginç bir analiz fırsatı sunuyor.
Çekim Lokasyonu: Nerede ve Niçin?
Dizi “Kaçış”, ilk bölümlerinin Mardin ilindeki Ezidi köyü ortamında çekildiği, daha sonraki bölümlerinin ise Gaziantep ve Suriye sınırına yakın köylerde gerçekleştirildiği belirtiliyor. [1] Bu bilgiye göre, yapım ekibi sınır bölgesine yakın alanları tercih etmiş. Bu tercih sadece estetik ya da dramatik bir karar değil; ekonomik ve lojistik kalkış noktalarıyla da bağlantılı.
Ekonomik olarak bakıldığında, bir dizi üretimi için çekim lokasyonu seçimi birçok maliyet‑fayda analizini içerir: ulaşım, ekip konaklama, set kurulumu, yerel izinler, yerel tedarikçi kullanımı, bölgesel teşvikler ya da destekler. Gaziantep gibi sınır bölgesine yakın köylerde gerçekleştirilen çekimler, yerel maliyetlerin daha düşük olması, bölgenin “gerçekçi ortam” sunması ve potansiyel teşvik ya da destek mekanizmalarından faydalanabilme açısından avantaj sağlayabilir. Ayrıca Mardin gibi kültürel ve coğrafi özgül alanların kullanımı, yapımın ulusal ve uluslararası rekabet gücünü artırma stratejisi olarak değerlendirilebilir.
Piyasa Dinamikleri ve Bireysel Kararlar
Dizi üretiminde platformlar, yapımcılar, yerel yönetimler ve izleyici kitlesi arasında çeşitli karar mekanizmaları devreye girer. Örneğin; platform olan Disney+ Türkiye pazarına girerken yerli içerik üretimiyle güçlü bir konum elde etmeyi hedefliyor. Bu hedef doğrultusunda, “Kaçış” gibi sınır geçişi, çatışma ortamı gibi dramatik öğeler taşıyan bir diziye yatırım yapılmış olması, platformun “yüksek etki”, “yüksek görünürlük” stratejisinin bir parçası olarak görülebilir. [2]
Bireysel düzeyde – oyuncu, yapımcı, yerel işletmeler – verilen kararlar da önem taşıyor. Örneğin, çekim lokasyonunu Gaziantep’e ya da Mardin’e kaydırmak, yerel işletmelere (konaklama, ulaşım hizmetleri, catering) iş yaratırken, yapım bütçesinin bir kısmının yerel ekonomiye akmasını sağlıyor. Bu durum “yerel ekonomiye yayılma etkisi” (spill‑over effect) olarak tanımlanabilir. Böylece bireysel kararlar (çekim yeri seçimi, yerel tedarik kullanımı vs) toplumsal refah üzerinde de etki yaratabiliyor.
Toplumsal Refah ve Yerel Ekonomi Üzerine Etkiler
Çekimlerin sınır bölgesine yakın köylerde yapılması, o bölgenin görünürlüğünü artırırken aynı zamanda bölgesel kalkınma açısından fırsatlar sunabilir. Yerel halkın geçici süreçte iş imkânı bulması, hizmet sektörünün (yemek, konaklama, ulaşım) hareketlenmesi, bölgenin medya yolu ile tanıtılması gibi kazanımlar söz konusu olabilir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken nokta: bu tür üretimlerin kalıcı etki yaratıp yaratmadığıdır. “Bir dizi çekildi, bitti; geriye kalıcı yatırım olmadı” durumu, ekonomik olarak sürdürülebilir kalkınma açısından zayıf bir senaryo yaratabilir.
Ayrıca toplumsal refah açısından, yerel halkın üretim sürecine katılımı ve elde edilen gelirlerin adil dağılımı önem kazanır. Eğer çekim süreci yalnızca dışarıdan gelen ekiplerin faydalandığı bir etkinlik olarak kalırsa, yerel fayda sınırlı olabilir. Bu bağlamda, yapımcıların yerel halkla iş birliği, yerel işletmeleri kullanma ve toplumsal kazanım yaratma perspektifini geliştirmesi kritik olacaktır.
Geleceğe Dönük Ekonomik Senaryolar
Dizi ve film çekimlerinin bölgesel ekonomi üzerindeki etkisi önümüzdeki yıllarda daha da önem kazanabilir. Türkiye gibi yerli içerik üretiminin artığı pazarlarda, çekim lokasyonları için “çekim bölgesi teşviki”, “yerel hizmet altyapısı” ve “uluslararası ortak üretim” gibi modeller giderek yaygınlaşabilir. Bu bağlamda “Kaçış” dizisinin tercih ettiği Gaziantep ve Mardin örnekleri, diğer yapımlar için bir pilot alan olarak değerlendirilebilir.
Önümüzdeki senaryolardan biri şudur: Yerel yönetimler, medya ve kültür endüstrisini birer kalkınma aracı olarak görerek çekim‑set altyapısı oluşturup, özel teşvikler sunabilir. Bu durumda, bölgede uzun vadeli istihdam, brüt katma değer artışı ve sektörler arası entegrasyon sağlanabilir. Alternatif senaryoda ise, eğer bu fırsat değerlendirilmezse, çekim sonrası diken üstü bir ekonomi kalabilir—kısa süreli hareketlilik ve sonra durgunluk.
Ayrıca, global rekabet düzeyinde içerik platformları da maliyet etkinliği yüksek çekim lokasyonlarını tercih etmeye devam edecek. Bu da yerel çekim bölgelerinin fiyatlarını, hizmet kalitelerini, lojistik altyapılarını geliştirmeye zorlayabilir. Bu dinamikler, yerel ekonomi açısından hem risk hem fırsat yaratıyor.
Sonuç olarak, “Kaçış” dizisinin çekildiği lokasyonlar — Mardin ve Gaziantep — sadece mekânsal tercih değildi; ekonomik stratejilerin, karar mekanizmalarının ve yerel kalkınmanın kesişiminde yer aldı. Bu örneği, medya üretimi ile ekonomi politikaları arasındaki bağlantıyı anlamak için bir pencere olarak değerlendirebiliriz.
—
Sources:
[1]: “Kaçış Dizisi Konusu, Oyuncuları ve Karakterleri – Kaçış Nerede Hangi İl …”
[2]: “Disney Plus Kaçış Dizisi Yayın Tarihi Ne Zaman? Kaçış Dizisi Konusu Ne …”